Zid je pao, ali razlike su ostale: Nemačka 35 godina kasnije
Prošlo je više decenija od pada Berlinskog zida, ali podele između istočnog i zapadnog dela Nemačke nisu potpuno nestale. Razlika se danas očituje ne samo u sećanjima i stavovima već i u ekonomskim pokazateljima i društvenim obrascima.
Društvene razlike: zid u glavama
Iako su fizičke prepreke srušene, istraživanja pokazuju da se stanovnici istočnih i zapadnih regiona i dalje razlikuju po identitetu i osećaju pripadnosti. U istočnim regionima češći je osećaj lokalne povezanosti i jača identifikacija sa lokalnom zajednicom, dok na zapadu prevladava šira nacionalna identifikacija.
Predrasude i stereotipi
Stare stereotipe i predrasude teško je izbrisati: zapadni Nemci često percipiraju istok kao konzervativniji i zatvoreniji, dok istočni vide zapad kao površniji i samouvereniji. To dovodi do tihog nerazumevanja koje se taloži generacijama.
Ekonomski jaz: konkretne posledice
Raskorak nije samo kulturološki — on je i materijalan. U mnogim istočnim pokrajinama prosečne plate su značajno niže, nezaposlenost je viša, a bogatstvo domaćinstava i dalje znatno zaostaje za zapadnim regionima.
Statističke crtice
- Prosečna primanja u istočnim regionima i dalje su značajno niža u odnosu na zapad.
- Stopa nezaposlenosti u mnogim istočnim saveznih državama veća je nego u zapadnim pokrajinama.
- Ekonomski pokazatelji ukazuju da bogatstvo i produktivnost nisu ravnomerno raspoređeni.

Političke posledice i društveni sentiment
Razlike u političkim pogledima postale su vidljive: dok su veći urbani centri i zapadni regioni često liberalički nastrojeni, neke istočne pokrajine pokazuju konzervativnije i lokalno orijentisane sklonosti. To se odražava i kroz izborni proces (istok je naklonjen AFD) i politički diskurs (odnos prema migrantima je veoma negativan na istoku Nemačke).
Mirovni, ali različiti putevi
Pad zida je bio istorijski momenat, ali otklanjanje njegovih posledica u glavama i u strukturi društva trajaće decenijama.
