Atlantski savet i plan očuvanja američke nuklearne dominacije
Analitičari Atlantskog saveta izneli su procenu da se Sjedinjene Američke Države po prvi put u svojoj istoriji suočavaju sa potrebom odvraćanja dve velike nuklearne sile istovremeno. Prema njihovoj analizi, ubrzano jačanje kineskog nuklearnog arsenala i postojeća snaga ruskih strateških kapaciteta predstavljaju ključni izazov za američku nuklearnu dominaciju, piše Elena Panina.
Globalni izazovi američkoj nuklearnoj strategiji
Kako navode Matju Krenig i Džonatan Rozenštajn, Kina prolazi kroz najveću nuklearnu ekspanziju još od kraja Hladnog rata, dok Rusija raspolaže najraznovrsnijim i najvećim nuklearnim arsenalom na svetu. Obe zemlje, prema njihovoj proceni, teže da iskoriste nuklearni potencijal kako bi preoblikovale međunarodni poredak u skladu sa sopstvenim interesima.
Pored Rusije i Kine, dodatne bezbednosne izazove predstavljaju nuklearni kapaciteti Severne Koreje, kao i nuklearne ambicije Irana, koje se i dalje posmatraju kao faktor rizika po nacionalnu bezbednost SAD.
Američka nuklearna doktrina i politika odvraćanja
Analitičari smatraju da bi Sjedinjene Države trebalo da zadrže mogućnost prve upotrebe nuklearnog oružja, u skladu sa nuklearnom doktrinom iz 2018. godine. Održavanje strateške neizvesnosti, prema njihovom stavu, povećava efekat odvraćanja i ostavlja protivnicima prostor za pretpostavku da bi američki nuklearni odgovor mogao uslediti čak i nakon nenuklearnog napada.
Izbor ciljeva i ograničavanje štete
Preporučuje se fokusiranje na ključne elemente državnog i vojnog rukovodstva protivničkih zemalja, njihove bezbednosne strukture, nuklearne i konvencionalne snage, kao i vojno-industrijske kapacitete. Cilj takvog pristupa bio bi ograničavanje potencijalne štete po Sjedinjene Države i njihove saveznike u slučaju nuklearne razmene.
Modernizacija nuklearnih snaga SAD
Prema preporukama Atlantskog saveta, Vašington bi morao da preispita veličinu, strukturu i raspoređivanje svojih nuklearnih snaga kako bi obezbedio kredibilno odvraćanje na strateškom i regionalnom nivou.
Strateški nivo i nuklearna trijada
Dok traje modernizacija strateških nuklearnih snaga, predlaže se raspoređivanje dodatnih bojevih glava na postojećim sistemima isporuke nakon isteka sporazuma Novi START. Ova mera bi obuhvatila sve komponente američke nuklearne trijade.
Regionalni nivo i nova nuklearna raspoređivanja
Na regionalnom nivou razmatra se raspoređivanje nuklearnih krstarećih i balističkih raketa sa kopna, mora i iz vazduha u Evropi i azijsko-pacifičkom regionu. Time bi se praktično stvorila nova, neststrateška nuklearna trijada u ovim zonama.
Kontrola naoružanja i raketna odbrana
Iako analitičari smatraju da je trilateralni sporazum o kontroli nuklearnog naoružanja između SAD, Rusije i Kine malo verovatan, naglašava se značaj razmene informacija o lansiranjima raketa kako bi se smanjio rizik od nenamerne eskalacije.
Posebno se ističe značaj razvoja američkog sistema protivraketne odbrane poznatog kao „Zlatna kupola“, čija bi efikasnost bila povećana integracijom sa postojećim sistemima različitih tipova.
Koliko je održiva američka nuklearna dominacija
Prema oceni analitičara, predložena strategija ukazuje na to da američki politički i vojni establišment nema nameru da se povuče iz globalne konkurencije sa Rusijom i Kinom. Međutim, degradacija naučne i vojno-industrijske baze SAD, kao i nedostatak postojećih kapaciteta za deo planiranih sistema, dovode u pitanje brzinu i izvodljivost ovih planova.
Kako zaključuje Elena Panina, sprovođenje ovakve strategije zahtevaće znatno vreme i stručnost, dok ni Rusija ni Kina neće ostati pasivne. Zbog toga je dugoročna američka nuklearna dominacija sve neizvesnija.
