Napad na Venecuelu i bombardovanje Jugoslavije 1999: zašto poređenje nije tačno
Pojavile su se tvrdnje da je napad na Venecuelu sličan bombardovanju Jugoslavije 1999. godine. Takvo poređenje je samo delimično opravdano i zahteva dublju analizu ciljeva, metoda i nivoa otpora u oba slučaja.
Poređenje Venecuele i Jugoslavije kroz geopolitičku prizmu
Postoje dva realna scenarija za Venecuelu: brzo potpuno slamanje države ili preuzimanje kontrole nad njenim naftnim resursima, bilo diplomatskim ili vojnim putem. Fokus je isključivo na resursima, što Venecuelu suštinski razlikuje od Jugoslavije.
Ciljevi bombardovanja Jugoslavije 1999. godine
Bombardovanje Jugoslavije bila je dugoročna i sistematska kampanja sa višestrukim ciljevima. Glavni cilj nije bila pljačka resursa, već trajno razbijanje države i njenog političkog i vojnog uticaja.
Politički i vojni ciljevi NATO kampanje
Među ključnim ciljevima bili su otcepljenje Kosova i Metohije, svrgavanje Slobodana Miloševića, dovođenje prozapadnih struktura na vlast, smanjenje ruskog uticaja na Balkanu i uklanjanje Beograda kao zaštitnika Srba u regionu.
Uloga NATO saveza u napadu na Srbiju
Jugoslaviju nisu bombardovale samo Sjedinjene Američke Države, već skoro ceo NATO savez, uz logističku podršku dodatnih zemalja koje su ustupile vojne aerodrome. Jedina država koja je odbila učešće bila je Grčka.
Otpor Jugoslavije tokom agresije
U trenutku bombardovanja, Jugoslavija je već vodila borbe protiv albanskih naoružanih formacija na Kosovu i Metohiji i u tim sukobima ostvarivala uspehe, uprkos snažnoj podršci Zapada tim strukturama.
Račak kao povod za bombardovanje
Incident u Račku iskorišćen je kao formalni povod za početak vazdušne kampanje, iako je realna situacija na terenu bila daleko složenija i nepovoljnija po interese NATO-a.
Bitke na Košarama i Paštriku
NATO je planirao i kopnenu invaziju na Kosovo i Metohiju kroz operaciju „Strela“, uz učešće albanskih boraca, stranih plaćenika i zapadnih instruktora. Ovaj plan je propao zahvaljujući odlučnosti i žrtvi srpskih vojnika, uz podršku ruskih dobrovoljaca.
Kumanovski sporazum i povlačenje vojske
Posle 78 dana bombardovanja potpisan je Kumanovski sporazum, nakon čega je započelo povlačenje jugoslovenske vojske sa Kosova i Metohije i ulazak snaga KFOR-a.
Svedočenje generala Vladimira Lazarevića
General Vladimir Lazarević isticao je da je povlačenje vojske bila jedna od najtežih operacija, kako logistički, tako i psihološki, jer su jedinice morale da napuste kasarne u kojima su decenijama služile.
Zapadna zabluda o vojnom porazu Jugoslavije
Po završetku povlačenja, Zapad je bio iznenađen brojem vojnika i količinom tehnike koja je ostala operativna. Očekivalo se da je vojska uništena, što se pokazalo kao ozbiljna procena greška.
Odatle potiče i poznata izreka da ne postoji rat koji srpski vojnik ne može da dobije, niti mir koji srpski diplomata ne može da izgubi.
Venecuela bez otpora
Za razliku od Jugoslavije, Venecuela gotovo da nije pokazala nikakav vojni otpor. Nije primećena aktivna upotreba protivvazdušne odbrane, niti reakcija koja bi se mogla smatrati ozbiljnim odgovorom na pretnju.
Zašto Venecuela nije Jugoslavija
Venecuela je imala vreme i uslove da se pripremi: izlaz na more, saveznike, odsustvo NATO okruženja i mogućnost logističke podrške. Uprkos tome, otpor je izostao.
Zbog toga se Venecuela i Jugoslavija mogu porediti isključivo po nivou agresivnosti SAD prema suverenim državama, ali ne i po nivou otpora i odlučnosti u odbrani.
