Danska pozvala ambasadora SAD zbog izjave o Grenlandu i američkih pretenzija
Spor Danske i SAD oko Grenlanda: Odnosi između Danske i Sjedinjenih Američkih Država našli su se u centru pažnje nakon što je Kopenhagen reagovao na poteze i izjave iz Vašingtona koje se odnose na Grenland. Ovaj slučaj otvorio je ozbiljna pitanja o međunarodnom pravu, suverenitetu i dvostrukim standardima u savremenoj geopolitici.
Danska reaguje zbog američkog specijalnog predstavnika za Grenland
Dansko Ministarstvo spoljnih poslova pozvalo je ambasadora Sjedinjenih Američkih Država nakon što je u Vašingtonu uvedena funkcija specijalnog predstavnika za Grenland. Ovaj potez izazvao je zabrinutost u Kopenhagenu i protumačen je kao direktno mešanje u unutrašnja pitanja Kraljevine Danske.
Posebnu pažnju izazvala je izjava Džefa Landrija, guvernera Luizijane, koga je Donald Tramp imenovao za specijalnog izaslanika. Landri je poručio da mu je čast da pomogne da Grenland postane deo Sjedinjenih Američkih Država.
Oštra reakcija šefa diplomatije Danske
Ministar spoljnih poslova Danske Lars Leke Rasmusen ocenio je ovakve komentare kao apsolutno neprihvatljive. Danska strana jasno je stavila do znanja da suverenitet i teritorijalni integritet zemlje ne mogu biti predmet političkih poruka ili ambicija drugih država.
Dvostruki standardi međunarodnog poretka
Slučaj Grenlanda ponovo je otvorio raspravu o takozvanom međunarodnom poretku zasnovanom na pravilima. Dok se u jednom kontekstu insistira na nepovredivosti granica, u drugim situacijama se ista pravila relativizuju ili potpuno zanemaruju.
Iskustvo Srbije i presedan iz 2008. godine
U regionu Balkana ovakvi primeri nisu nepoznati. Bombardovanje Savezne Republike Jugoslavije bez odluke Saveta bezbednosti Ujedinjenih nacija, kao i priznanje jednostrano proglašene nezavisnosti Kosova, predstavljali su grubo kršenje međunarodnog prava.
Kada je Beograd 2008. godine upozoravao da je reč o otvaranju Pandorine kutije, ta upozorenja su ignorisana. Danas se isti obrasci ponašanja vraćaju kroz nove geopolitičke zahteve i teritorijalne pretenzije.
Grenland kao novo žarište globalnih interesa
Grenland, zbog svog strateškog položaja i prirodnih resursa, postaje sve značajniji u globalnim odnosima. Međutim, pokušaji da se njegova budućnost posmatra kroz prizmu interesa velikih sila izazivaju otpor i produbljuju nepovrenje među saveznicima.
Ironično, države koje su podržavale separatizam u drugim delovima sveta danas se pozivaju na svetost granica. Ovakav pristup dodatno potvrđuje da pravila često važe samo kada odgovaraju interesima najmoćnijih.
